Wat is de Single Euro Payments Area - SEPA?
Definitie van SEPA
“SEPA wordt de ruimte waarin burgers, bedrijven en andere economische actoren betalingen in euro zullen kunnen uitvoeren en in ontvangst nemen, binnen Europa, binnen of buiten de nationale grenzen, onder dezelfde voorwaarden en met dezelfde rechten en verplichtingen ongeacht waar ze zich bevinden.”
EPC Roadmap December 2004 – European Payments Council
SEPA staat voor Single Euro Payments Area, een eengemaakte Europese betaalruimte. Die zal ervoor zorgen dat burgers en bedrijven met dezelfde betaalmiddelen (kaarten, overschrijvingen, domiciliëringen) hun betalingen kunnen afhandelen binnen de gehele eurozone (alle landen die de euro als betaalmiddel hebben) en later de gehele Europese Unie.
SEPA is een initiatief van de Europese Commissie (EC), ondersteund door de Europese Centrale Bank (ECB), dat wordt ontwikkeld en uitgevoerd door de banksector. Met SEPA beoogt men de realisatie van een concurrerende interne markt voor betaalverkeer.
Hiermee willen zij een bijdrage leveren tot de realisatie van de "Lissabon agenda" die ernaar streeft om van Europa één van de meest competitieve economieën ter wereld te maken tegen 2010. Met het oog op SEPA, wordt gewerkt aan een nieuw wettelijk kader dat tot doel heeft alle wetgeving voor euro en niet-euro betalingen te harmoniseren (zie Europese richtlijn op de betaaldiensten verder in deze leaflet). De Europese Centrale Bank (ECB) volgt al deze ontwikkelingen op de voet in nauwe samenwerking met de European Payments Council (EPC). De Europese Centrale Bank (ECB) is tevens adviseur van de Europese Commissie (EC).
De European Payments Council (EPC) is de besluitvormende en coördinerende instelling van de Europese banken met betrekking tot het betaalverkeer, en bestaat vandaag uit 64 banken, inclusief enkele verenigingen van banken uit 27 landen. De European Payments Council (EPC) coördineert alle activiteiten die moeten leiden tot de invoering van SEPA.
“SEPA vloeit voort uit de strategische beslissing van de Europese top van Lissabon van maart 2000, om tegen 2010 van de Europese Unie de meest competitieve regio ter wereld te maken. Een van de elementen die nodig zijn om die ambitieuze doelstelling te bereiken, is de creatie van een Europese betaalmarkt waarbij de betaalverschillen tussen de lidstaten verdwijnen en alle betalingen binnen Europa ‘binnenlandse betalingen’ worden.”
| Attachment | Size |
|---|---|
| SEPA for the media.pdf | 116.76 KB |
Het migratieplan
De belangrijkste bijwerkingen in versie 4.0 zijn als volgt :
SEPA-domiciliëringen tegen eind 2010 een feit zal zijn en dus acht hij het niet nodig om vaste einddata te bepalen voor alle andere huidige betaalinstrumenten. Het Maatschappelijk Overleg Betaalsystemen zal de voortgang in de migratie naar SEPA-producten van nabij volgen;
UCV-vereffeningssysteem te verwerken vanaf de lancering van dat product op 1 november 2009.
| Attachment | Size |
|---|---|
| Belgian_migration_plan_version_4.0.pdf | 512.79 KB |
Het Belgische Migratieplan
Het Belgische Migratieplan
- De invoering van de Europese overschrijving op 28/1/2008 overeenkomstig de beslissing van EPC Plenary op 19/6/2007. Met het oog op het welslagen van de migratie voor alle betrokken partijen en teneinde de risico’s zoveel mogelijk te beperken, zal de marktintroductie van de Europese overschrijvingen worden georganiseerd en gevolgd door een structuur bestaande uit het Program Management Office en het Maatschappelijk Overleg Betaalsystemen onder leiding van de NBB.
- De invoering van de Europese domiciliëring op 1/11/2009, d.i. een datum die samengaat met de omzetting van de Payment Services Directive.
- De beslissing betreffende de migratie van het Bancontact/Mister Cash-systeem.
Om een geslaagde overgang naar het eengemaakte eurobetalingsgebied te garanderen, beschrijft het migratieplan hoe de algemene SEPA-principes in België zullen worden geïmplementeerd vanaf 28 januari 2008. Het omvat eveneens de strategische beslissingen en concrete maatregelen bij de migratie.
De voornaamste milestones in die planning
Vanaf 01/01/07 zijn het IBAN en de BIC vereist voor grensoverschrijdende overschrijvingen
Het is de meeste cliënten ongetwijfeld al opgevallen: reeds geruime tijd vinden zij op hun rekeninguittreksels twee codes terug: het IBAN en de BIC van de bank. Het IBAN (International Bank Account Number) en de BIC (Bank Identifier Code) dienen respectievelijk voor de identificatie van het rekeningnummer en de bank van de rekeninghouder. De financiële sector wil alles in het werk stellen om de consument vertrouwd te maken met de toekomstige eengemaakte Europese betaalsystemen. In de aanloop naar de Single Euro Payments Area (SEPA) dienen vanaf 1 januari 2007 immers alle grensoverschrijdende overschrijvingen in euro van cliënten in Europa te worden uitgevoerd met vermelding van het IBAN en de BIC, en dit ongeacht het bedrag van de overschrijving. In een volgende fase zal dit dan ook voor binnenlandse overschrijvingen het geval zijn.
Vanaf 1 januari 2007 kunnen dergelijke overschrijvingen worden geweigerd of teruggestuurd (met eventueel kosten) bij het ontbreken van een correct IBAN en/of corecte BIC. Bij betaling van buitenlandse facturen worden het IBAN en de BIC van de aankoopfactuur overgenomen in de betalingsopdracht. Cliënten die nog niet beschikken over het IBAN en de BIC van hun buitenlandse leveranciers, doen er goed aan deze gegevens zo snel mogelijk bij hun tegenpartij op te vragen om te vermijden dat hun betalingen met vertraging of zelfs helemaal niet worden uitgevoerd. Leveranciers die een grensoverschrijdende factuur opmaken, dienen hun IBAN en de BIC van hun bank op de factuur te vermelden.
In onze brochure "Betalingen in euro over de grenzen heen - Efficiënter en dus goedkoper" vindt u hierover meer informatie.
Vanaf 01/01/08 invoering van andere schema's naast Bancontact/MisterCash
Initiële keuze
De Belgische banksector had na een grondige analyse besloten om, voor nationale kaartbetalingen en geldafhalingen, Bancontact/Mister Cash (BC/MC) vanaf 01/01/08 te vervangen door internationale schema’s. In een eerste fase zou op Maestro worden overgestapt. De keuze voor Maestro berustte op technische en organisatorische redenen – in een later stadium zouden de banken ook andere betaalschema’s kunnen aanbieden die aan de SEPA-vereisten voldoen.
Deze eerste concrete stap richting SEPA zou positieve gevolgen hebben voor alle Belgen:
• De migratie naar Maestro zou geen inspanningen vereisen van de consumenten, omdat zo goed als alle betaalkaarten reeds met die functie zijn uitgerust. Kaarthouders zouden dus zonder enig probleem hun betaalkaart kunnen blijven gebruiken zoals vandaag, maar nu met hetzelfde betaalschema in België als in de rest van Europa. Bovendien zouden ze binnen de volledige Eurozone even snel en gemakkelijk kunnen betalen als ze dat vandaag in België met BC/MC gewoon zijn.
• Het wegvallen van de nationale betalingssystemen kon de handelaars alleen maar ten goede komen. Ze zouden hun klantenbestand zien toenemen: alle Europese kaarthouders die over de Maestro-functie beschikken – meer dan 270 miljoen – zouden immers in België met hun kaart kunnen betalen. Elke handelaar zou bovendien zelf kunnen kiezen met wie hij een contract sluit om Maestro te kunnen aanvaarden. Alle betrokken partijen zouden al het mogelijke doen om de overgang voor de handelaars zo vlot mogelijk te laten verlopen. Banksys zou zorgen voor de volledige technische begeleiding.
Opschorting van deze initiële beslissing
Zie persbericht in bijlage.
Vanaf 01/01/08 zullen andere SEPA-conforme schema's op de Belgische markt aangeboden kunnen worden. Het BC/MC schema zal dus langzaam vervangen worden.
Vanaf 28/01/08 geleidelijke invoering van de nieuwe overschrijving
Vanaf 01/11/09 geleidelijke invoering van het nieuwe domiciliëringssysteem
| Attachment | Size |
|---|---|
| Persbericht Bancontact Mister Cash.pdf | 23.49 KB |
Derde Vooruitgangsrapport van de overgang naar SEPA in België
| Attachment | Size |
|---|---|
| Derde Vooruitgangsrapport van de overgang naar SEPA in Belgie.pdf | 228.62 KB |
Persmededeling naar aanleiding van de publicatie van het derde vooruitgangsrapport
| Attachment | Size |
|---|---|
| Persmededeling naar aanleiding van de publicatie van het derde vooruitgangsrapport.pdf | 83.86 KB |
Wat zijn de bouwstenen van SEPA?
SEPA bestaat uit volgende elementen:
- De euro als eenheidsmunt
- Het IBAN als rekeningidentificatie, en de BIC als bankidentificatie
- De eurobetaalinstrumenten: overschrijvingen, domiciliëringen en betaalkaarten
- Efficiënte betaalinfrastructuren
- Eenvormige technische standaarden
- Eenvormige handelsgebruiken
- Eén wettelijke context
- De voortdurende ontwikkeling van cliëntgerichte diensten
In welke landen?
Hieronder vindt u de lijst van de landen die deel uitmaken van de SEPA
| Attachment | Size |
|---|---|
| Leden landen | 26 KB |
Van BEPA naar SEPA
Van Belgian Euro Payments Area naar Single Euro Payments Area
Nu betalen we met BEPA-systemen (Belgian Euro Payments Area). Daarnaast bestaan er nog 30 andere (AEPA-Austrian Euro Payments Area, CEPA-Cyprus Euro Payments Area...).
Vandaag zijn de nationale systemen vooral binnenlands georiënteerd, met binnenlandse afspraken, standaarden, procedures, instrumenten, systemen en processoren. De vier rechtstreeks betrokken partijen zijn immers meestal nationaal: de betaler, de begunstigde, de bank van de betaler, de bank van de begunstigde. En ook de nationale uitwisseling en vereffening.
Die gaan allemaal consolideren of verdwijnen, en één systeem blijft over, het SEPA-systeem.
Dat betekent dus dat elk van de 4 partijen, en ook de uitwisseling en de vereffening, in gelijk welk SEPA land kan zijn gevestigd. Dus moeten ook afspraken, standaarden, procedures en instrumenten Europees worden.
Dat is wat SEPA beoogt: een volledig open en uniforme, en dus competitieve, Europese markt voor betaalsystemen.
Waarom SEPA?
SEPA moet ons leven makkelijker maken.
Er komen Europese standaarden voor betalingen met overschrijvingen, domiciliëringen en kaarten. De Europese Unie werkt ook aan één wettelijk en reglementair kader. De eindgebruikers (de gewone consument, de overheid, de handelaars en de ondernemingen) zullen deze Europese betaalinstrumenten kunnen gebruiken over de hele eurozone, even efficiënt en veilig als thans binnen de grenzen van een land.
Besparingen van 100 miljard euro per jaar?
De verwachtingen van de Europese Commissie zijn hoog gespannen.
Commissaris McGreevy beweert in verband met de Payments Systems Directive en SEPA het volgende :
" De mogelijke besparingen dankzij onze richtlijn zijn enorm en volgens onze ramingen zouden zowel de consumenten als de ondernemingen tussen 50 en 100 miljard euro per jaar kunnen besparen !
Het aantal dure cashverrichtingen zal afnemen als gevolg van het gebruik van efficiëntere elektronische betalingssystemen. Dankzij de vlottere toegang voor nieuwe deelnemers zal de concurrentie verhogen. Grote hinderpalen voor elektronische facturering zullen uit de weg worden geruimd. Ook de banken zullen hun betalingssystemen kunnen rationaliseren en gebruik maken van nieuwe kansen om nieuwe betalingsproducten en nieuwe strategieën te ontwikkelen." (Consultative Paper on SEPA Incentives - 13/02/2006)
Dat is natuurlijk niet niks. Zulke besparingen kunnen nooit uit meer efficiënte betaalsystemen voortkomen. Want in vele landen, zoals in België, zijn die systemen nagenoeg perfect.
Zulke besparingen komen dus uit een verminderd gebruik van baar geld, en vooral door elektronische facturering. D.w.z. systemen van e-invoicing en van e-reconciliation.
Elektronische facturering is een zaak van alle handelspartners
Maar hier kunnen banken alleen het werk niet aan. Elektronische facturering vereist dat niet alleen de betaalketen, maar ook de gehele handelsketen, van bestelling over betaling tot levering, geïntegreerd wordt.
Dit vereist een automatische aaneenschakeling van alle fasen, in "straight-through processing", dus zonder herintoetsing van gegevens.
Dit vereist niet alleen bij banken, maar vooral bij bedrijven een belangrijke aanpassing in alle orderbehandeling- en boekhoudsystemen (ook Enterprise Resource Planning Systems genoemd).
Door wie wordt SEPA "bestuurd"?
Op Europees niveau
Het SEPA initiatief steunt op drie pijlers:
- De Europese Commissie maakt de politieke keuze, in het kader van de Agenda van Lissabon.
Deze agenda stelt dat tegen 2010 de EU de meest competitieve en dynamische kenniseconomie van de wereld zou moeten zijn.
- De voornaamste doelstellingen van SEPA, en de tijdslijn, werden uitgetekend door de Europese Centrale Bank.
- De banksector heeft zich dan voorgenomen om dit uit te werken en in te voeren in het kader van zelfregulering, geleid door de European Payments Council, een besluitvormingsorgaan van de Europese banksector.
)
Op Belgisch niveau
In België werd er een SEPA projectmanagementstructuur opgericht door de Nationale Bank van België (NBB) en door de Belgische Federatie van de financiële sector (Febelfin).
Die beide instellingen zijn samen met De Post vertegenwoordigd in het SEPA-Forum, dat wordt voorgezeten door de Gouverneur van de NBB. Het SEPA-Forum brengt zijn beslissingen ook naar het Steering Committee over de toekomst van de betaalmiddelen. Hierdoor krijgen die beslissingen een breed maatschappelijk draagvlak.
Binnen Febelfin wordt de SEPA invoering voorbereid in een reeks werkgroepen, zoals bijgaande tekening aanduidt.
Om het maatschappelijk draagvlak van SEPA nog te verbreden heeft de NBB ook werkgroepen opgericht voor de implementatie van de eengemaakte Europese betaalruimte (SEPA). In deze werkgroep worden alle betrokkenen op de hoogte gebracht van het projectverloop, en wordt hen gewezen op hun mogelijkheden met dit nieuw systeem, en op hun verantwoordelijkheden in het project.
De wettelijke regeling
De Richtlijn betreffende betalingsdiensten.
De huidige nationale betaalsystemen zijn ingebed in de nationale wetgeving. De overgang naar een Europees betaalsysteem vereist dus ook een Europese wetgeving. Daarom publiceerde de Europese Commissie de RICHTLIJN 2007/64/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 november 2007 betreffende betalingsdiensten in de interne markt en tot wijziging van de Richtlijnen 97/7/EG, 2002/65/EG en 2002/65/EG, 2005/60/EG en 2006/48/EG - en tot intrekking van Richtlijn 97/5/EG.
Die regelgeving dient uiterlijk 01/11/2009 in de nationale wetgeving te worden omgezet.
De Richtlijn omvat drie grote hoofdstukken:
Het recht om betaaldiensten aan te bieden wordt uitgebreid, dus meer concurrentie
- Het is de bedoeling om via de Richtlijn te zorgen voor een level playing field (d.w.z. gelijke concurrentievoorwaarden) voor de verscheidene soorten instellingen die op de betalingsmarkt actief zijn. Op die manier moet het voor nieuwe deelnemers gemakkelijker worden om toe te treden tot de markt en de voordelen te plukken van meer concurrentie en lagere kosten.
Transparantie en informatie voor de gebruikers
- De Richtlijn strekt ook ertoe de consument een ruimere keuze te bieden en hem ook beter te beschermen dankzij de transparantie op het gebied van kosten en lasten.
Rechten en plichten van gebruikers en van dienstverleners
- Door middel van eenvormige en duidelijke regels voor het vastleggen van de respectieve rechten en verplichtingen van de gebruikers en de dienstenverleners, zal het gebruik van grensoverschrijdende betalingssystemen worden aangemoedigd. Tot die "pijler" behoren regels o.a. inzake de aansprakelijkheid van de respectieve partijen, uitvoeringstermijnen, valutadata, alsook procedures voor het beslechten van geschillen.
| Attachment | Size |
|---|---|
| Persbericht Richtlijn Betalingsdiensten | 37.89 KB |
| EBF Banks welcome PSD adoption | 341.71 KB |
SEPA for consumers
Brochure : SEPA for consumer.
Flyer : Sample flyer SEPA for consumer.
| Attachment | Size |
|---|---|
| sepa_for_consumers.pdf | 674.97 KB |
| sample_flyer_sepa_for_consumers.pdf | 1.22 MB |
Andere informatiebronnen over SEPA
Wie nog meer wil weten over SEPA en de Engelse taal machtig is, kan nadere informatie vinden bij de Europese Centrale Bank, en bij de European Payment Council.
De Europese Centrale Bank publiceerde een brochure op 4 bladzijden, "The Eurosystem's vision for SEPA" en ook een lijviger document, "The Single Euro Payments Area".
Ook bij de European Payments Council vindt u ook een korte brochure, "SEPA explained - a basic introduction to the SEPA", en een brochure "Making SEPA a reality" in korte en lijvige versie.
Branding Folding Guidebook
Hieronder vindt u een exemplaar in vier talen (Nederlands, Frans, Duits en Engels). Het bestand heeft een format met mogelijkheid tot afdrukken. De praktische regels voor een eventuele personalisering door middel van de vermelding van het eigen logo staan in het bestand 'Branding-Folding Guidebook.pdf' hieronder.
| Attachment | Size |
|---|---|
| AD PAY 2007028F.pdf | 24.52 KB |
| AD PAY 2007028N.pdf | 23.8 KB |
| SEPA_FOLDER_FR.pdf | 112.86 KB |
| SEPA_FOLDER_NL.pdf | 113.03 KB |
| SEPA_FOLDER_DE.pdf | 136.61 KB |
| SEPA_FOLDER_EN.pdf | 149.98 KB |
| Branding-Folding_GuideBook.pdf | 374.39 KB |
Kan ik wat meer leren over bestaande betaalsystemen?
De betaalindustrie is de industrie met de grootste omzet ter wereld. Inderdaad, elke handelstransactie dient te worden betaald. Dus de omzet van de betaalindustrie is meer dan de som van alle omzetten van alle andere sectoren tesamen.
Het is dus ook een complexe industrie, waarover relatief weinig gepubliceerd werd.
Op de Febelfin site vindt u een brochure opgesteld met daarin een overzichtelijke beschrijving van de industrie onder de titel : "Achter de schermen van de betaalindustrie" (laatste editie: 2003).
En om u ervan te overtuigen dat deze complexe industrie ook zware investeringen vergt, en dat er dus een passende tarifering nodig is, nodigen we u uit de FAQ (Frequently Asked Questions) erop na te lezen.